Xin lời khuyên về con đường IT

little_khajit · July 25, 2026, 12:48pm

Em chào mọi người
Em sinh năm 2002, hiện tại chỉ mới tốt nghiệp cấp 3, trước đó em có từng học đại học ngành khác nhưng học được 2 năm lại thôi do học hành chểnh mảng, ham vui. Sau đó thì em có đi chạy grab, làm lao động phổ thông, chạy bàn,… Bây giờ thì e biết sai rồi. Bản thân em có nền tiếng anh vững, có tự học và đã nắm được cơ bản của code về DSA, OOP nhưng chưa thực sự làm thử một project thực nào. Hiện tại em đang tính học cao đẳng ITC và tốt nghiệp trong vòng 1,5 năm xong sau đó thực tập tại doanh nghiệp có liên kết với trường. Thời gian này em sẽ cố rắng trụ lại tại doanh nghiệp đó để vừa có thêm kinh nghiệm vừa tiếp tục liên thông lên đại học UIT để có cơ hội thăng tiến cũng như dễ xin việc hơn. Ngành học trường mà hiện trường đang đào tạo mà em đang phân vân là lập trình máy tính ( theo như em xem chương trình đào tạo là sẽ làm về các phần mềm android, học các framework Reactjs, Flutter ) và truyền thông & mạng máy tính. Em hứng thú và có khái niệm hơn về bên phần mềm nhưng theo như tìm hiểu của em về thị trường thì mạng máy tính có phần an toàn hơn cho em nhưng em lại không biết gì về mạng cũng như không biết mình có thể theo nó được không.

Em muốn xin lời khuyên của mọi người:

Trong lộ trình của em thì phần em bất an nhất hiện tại là phần trụ lại doanh nghiệp liên kết với trường, vì theo như em tìm hiểu thì đa số sẽ không được giữ lại. Nên là muốn xin lời khuyên và góc nhìn của mọi người về vấn đề này nói riêng và cả lộ trình nói chung ạ
Kiến thức của em về truyền thông & mạng máy tính này là bằng không, sự chắn chắn của em về mảng đó cũng chưa rõ ràng. Nhưng bên đó chưa cạnh tranh dữ dội như bên phần mềm. Theo mọi người em nên chọn mảng nào để đi ạ.
Liệu hiện tại có quá muộn để cho em một cơ hội cuối không ạ. Có ai từng trong hoàn cảnh của em rồi cho em lời khuyên với ạ.

Rất mong mọi người có cho em lời khuyên, định hướng về con đường sắp tới ạ. Em cảm ơn mọi người rất nhiều ạ.

superthin · July 25, 2026, 8:07am

Bạn tìm cái gì thích để làm chứ những cái bạn liệt kê bạn không hề thích và cũng không có kỹ năng. Nếu không thích đi nữa nhưng có kỹ năng vẫn có thể đi làm. Đàng này vừa không thích vừa không có khả năng thì lấy gì cạnh tranh với người ta.

Điều quan trọng là trên 22 tuổi, bạn không nên học kiểu sinh viên vì bạn đã có một kinh nghiệm tệ hại rồi. Cách của bạn bây giờ là đi làm để học, không phải đi học để làm. Năm 24 tuổi, mình mất 10 năm đi làm để lên được bậc kỹ sư khi 34 tuổi, mà không có bằng cấp, và mình học kiến thúc, kỹ năng, tư duy,… trong quá trinh đi làm chứ không có đi học cảo đẳng, đại học nào về CNTT vì mình không thể học theo cách đó vì nhiều lý do như tiền đâu mà học, các môn khó như Toán cao cấp còn lâu mới qua môn, đang làm full-time & đi công tác suốt thì đi tới trường học kiểu gì,…). Nếu bạn thực sự muốn làm CNTT, hãy theo cách của mình, điều quan trọng ban đầu là bạn tìm được công ty CNTT cho bạn vô làm mà không yêu cầu bạn chút kiếtn thức nào. Trường hợp bạn không tìm ra công ty thì tự mở công ty, cách này trong tầm tay. Vô đó họ sẽ cho bạn làm đủ thứ như mình từng làm: mang máy tính/ thiết bị đi bảo hành, khiêng vác vật tư (cáp + thiết bị mạng, UPS, tủ rack, server), sau 2 năm mới được sờ đến kìm bấm mạng, bàn phím,…

Hơn nữa, trong ngành kỹ thuật nói chung, CNTT nói riêng (cả phần cứng, sụn, mềm, mạng, hạ tầng) thì đều quan trọng cái gọi là “engineering mindset”. Những gì bạn trình bày thì có vẻ là bạn không có chút nào cái này cả, mà cái mindset của bạn là gig worker. Do đó, bạn cần học ở lĩnh vực không cần engineering mindset và cố gắng tìm việc trong lĩnh vực mà gig worker để có lợi thế, vì nếu xác định nhầm, bạn không có cửa cạnh tranh.

Tiiếng Anh bạn có thế mạnh nhưng bạn lại thiếu khả năng tự học, vì rõ ràng nếu bạn có khả năng tự học, có khi chủ đề của bạn không phải là xin lời khuyên mà nó sẽ là “Tôi vừa học xong CS50x, giờ tôi nên ứng tuyển vô cty nào?” hoặc các chứng chỉ về nghề CNTT đang nắm như: CCNA, CompTIA Network+, Microsoft Certified, Google Cloud Certified Professional Cloud Architect, Oracle Database Administration Certified Professional, …

little_khajit · July 25, 2026, 8:25pm

Cháu có xem qua profile của chú và nhận thấy chú là một người có nhiều kinh nghiệm nên cháu mạn phép xưng hô bằng cháu với chú ạ.

Cháu cảm ơn những chỉ dẫn và những góp ý của chú. Đầu tiên cháu muốn bổ sung thêm rằng cháu yêu thích phần mềm. Lấy ví dụ như là game, khi còn đi học cháu từng bỏ ra có khi cả tuần chỉ để vừa đọc description vừa mod một game như ý tới khi mà nó không thể hoạt động được nữa, nên cháu rất muốn tự tạo ra một game như ý của mình. Hay khi cháu học lý thuyết bằng lái xe bằng một app ôn luyện trắc nghiệm, cháu mới nhận ra khi xưa học bằng đề cương nó quá khô khan khi phải đọc đi đọc lại nhiều lần. Từ đó cháu muốn tạo ra một phần mềm có thể đọc được cái định dạng đề trắc nghiệm bằng file như PDF, Word,… Để xáo lại và tạo ra một đề ôn giúp việc học những thứ tương tự dễ dàng hơn. Bên cạnh những ý tưởng đó ra thì sau khi học được những thứ cháu đã nói trên thì vẫn còn rất nhiều phần về máy tính mà cháu còn đang rất tò mò muốn tìm hiểu hơn như cách mà máy tính có thể gửi dữ liệu đến cho nhau hay làm sao mà máy tính có thể tự tạo ra được một con số random trong khi nó chỉ biết làm theo lệnh?, …

Thật sự thì cháu không hiểu tại sao khi chú bảo cháu có mindset gig worker. Nếu không đúng thì mong chú giải đáp thêm vì thật sự ngoài kế hoạch đó ra thì cháu không nghĩ với thị trường hiện nay có thể nhận hoặc xem xét phỏng vấn một người không có ít nhất được một bằng cao đẳng. Cháu cũng không biết là nếu có CCNA, MCSA không thôi là đủ tiêu chí được xem xét phỏng vấn hay chưa, không biết hướng đi tiếp để nên học thêm cái gì và học thêm bao nhiêu ngoài 2 chứng chỉ trên vì cháu nghĩ thời gian của cháu không còn nhiều. Với bên phần mềm thì cháu cũng có những trăn trở như thế và hiện tại bên phần mềm còn căng hơn do sự tác động của AI, nên cháu mới nghĩ đến hướng đi học bên ngành mạng máy tính.

Nếu được mong chú giải đáp thêm ạ, lần nữa cháu xin chân thành cảm ơn những chỉ dẫn của chú.

Joe · July 26, 2026, 9:04am

Hi
In the age of AI, software development is under threat for the average developer—like a guillotine hanging over their heads. Still, you mentioned networks and telecommunications. AI is still relatively weak in that area right now. I think that’s the first approach you should focus on if you still have a passion for computer science. And if you Google it or use ChatGPT or Claude and ask which “jobs” are relatively safe from AI, you’ll get plenty of suggestions.

superthin · July 27, 2026, 10:14am

Tại sao mình nói bạn có tư duy gig worker và không hồ đồ khi vừa đọc thêm một reply của bạn thì nó đích xác là như vậy. Tư duy gig worker đó là có rất nhiều ý định nhưng làm gì thì không thấy làm, học gì không thấy học vì thấy có quá nhiều lựa chọn để rồi “thời gian không còn nhiều” nhưng nó cứ trôi đi mãi và cũng chưa có gì thêm xảy ra. Một cái của tư duy gig worker nữa là bạn chỉ muốn có việc do ai đó ban phát cho bạn, trong khi công việc là do bạn tạo ra, chứ không phải là đi xin việc. Mà như vậy, thời buổi này người ta đâu có muốn tuyển những người như vậy, kể cả có tốt nghiệp loại xuất sắc đi nữa.

Mình rất mong đợi qua các reply của bạn là bạn muốn làm gì, tức là bạn hình dung một gnày bạn làm gì nhưng hoàn toàn không thấy điểm nào. Có nghĩa là bạn vẫn còn rất mông lung, và chỉ đang muốn cứ kiểu là học cao đẳng cái đã rồi cái gì đến cứ đến… mà đích là một công việc, và tin rằng qua quá trình học thì việc đó rõ dần lên? Bạn nên tư duy theo cách khác, ngày nay, ChatGPT nó sẽ giúp bạn, bạn có thể thử hỏi nó: Phác thảo một ngày làm việc của một quản trị hệ thống mạng máy tính 2 năm kinh nghiệm (xem thử TẠI ĐÂY)

Bạn tự hình dung một ngày trong tương lai sau 3 năm nữa bạn ngồi trong một căn phòng và làm công việc như thế nào, đồng nghiệp của bạn ra làm sao để rồi từ đó mà chọn ngành học trong khi đang đi làm (đừng có học full-time, không học được bằng mấy bạn đang tuổi 18 đâu, rồi sẽ bỏ ngang chứ không đùa).

Hãy hình dung con đường và đích đến, chỗ ngồi một cách rõ ràng đến mức bạn cảm giác như thật. Bạn có thể không hình dung được chính xác sau khi đã hỏi ChatGPT phác thảo các kiểu đi nữa nhưng bạn phải xác định được bạn thích làm việc với đồ nghề, dụng cụ, máy móc gồm những thứ nào, những con người ra sao… Kiểu như có bạn thì nói tao chỉ hát hò thôi, thích làm việc với micro, sân kháu,… chứ nói tao đi làm trong xưởng cơ khí thì chỉ có quỳ lại. Bạn khác lại thích chỉ làm kỹ thuật, còn việc múa hát, lên sân khấu gì đó thì sợ quá, không bao giờ làm được. Có bạn thì chỉ mê đi bán hàng, được giao tíêp người nọ người kia, đi ăn nhà hàng…

Nói chung, bạn cần dấn thân vô con đường IT bằng cách đi làm, không phải đi học. Còn nếu ở tuổi này mà bạn con đi học thì đúng là thời gian không còn nhiều hoặcc đã quá muộn như bạn nói. Đừng để cái gọi là “quả trứng - con gà” cản chân bạn. Hãy thử đi nộp hồ sơ ở tất cả công ty cần tuyển vị trí IT, thế nào bạn cũng có chỗ để làm. Cái kỹ năng dày mặt và lỳ đòn này xịn sò hơn bất cứ bằng cấp cao đẳng/ đại học nào.

Vì vậy, trong lúc chờ đợi gì đó, có thời gian rảnh thì tại sao bạn không làm cái gì đó để học nhỉ? Nếu không có điều kiện mua thiết bị thì có thể kiếm phần mềm giả lập (thự hành mạng, thiết kế bo mạch, môi trường để lập trình,…) hoặc mấy cái đồ mô phỏng như trẻ em chơi đồ hàng, nấu ăn vậy… mấy cái đó có thể tìm mua dễ dàng mà.

nitro2 · July 28, 2026, 3:29am

Tôi sẽ cho lời khuyên trực tiếp: Bạn hãy chọn “truyền thông & mạng máy tính” ở cao đẳng ITC. Lý do:

Thời gian học ngắn, chỉ 1.5 năm.
Trường có thể cung cấp cho bạn kiến thức để bạn tự học và tự phát triển trong tương lai.

Hiện tại tôi thấy bạn chưa đủ kinh nghiệm và trải nghiệm để đi trên con đường độc lập như @superthin đâu. Hoàn thành chương trình học cao đẳng là một bước đi tốt. Sau khi học xong thì quay lại đây, tôi sẽ tư vấn tiếp.

Trong quá trình học, hãy nhớ mục tiêu tối thượng là kiến thức và các mối quan hệ. Bạn đã hối hận, đừng lặp lại sai lầm.

Tương lai có thể mảng IT support, DevOps hoặc An toàn thông tin sẽ phù hợp với bạn. Cả 3 lĩnh vực này đều cần Mạng máy tính, nhớ học thật tốt môn này. Chúc bạn hoàn thành mục tiêu.

superthin · July 28, 2026, 6:30am

Khổ nỗi là nếu trường đó là itc .edu .vn thì nó lại không có ngành này đó bạn https://itc.edu.vn/dao-tao. Mình cũng thấy ngành liên quan mạng máy tính thì tuy ít việc hơn phần mềm nhưng nó là ổn định hơn nhiều và cũng không có nhiều thay đổi theo thời gian, nên cũng ít áp lực bị đào thải hơn, thích hợp cho người mà sự năng động không cao.

Nói chung, mình cảm nhận bạn ấy chạy Grab mệt bở hơi tai nên giờ không muốn đi làm gì nữa, => đi học là một cách để né tránh việc đi làm cực nhọc, chứ thực ra bạn ấy đâu có kỷ luật và yêu tri thức, đâu có ham hố gì ngành CNTT. Bạn ấy cũng chọn cái nào học cho nó nhẹ nhàng và có vẻ CNTT, IT đáp ứng được yêu cầu này chứ mấy ngành kỹ sư nghiêm túc thì hoặc là thi không nổi, hoặc vô được rồi cũng học không nổi. Chính vì lý do đó, mình mới xúi bạn ấy đi làm để học và rõ ràng điều đó chạm đúng điểm mà bạn ấy sợ phải đối mặt. Vấn đề sẽ không thể giải quyết nếu không dám đối mặt với nó, đó là một bài học mà mình rút ra khi đi làm và khi bỏ việc để về quê làm việc hoàn toàn không liên quan gì: ra chợ ngồi bán cá và mới thấy rằng mình thích lao động chân tay thật, nhưng mùi tanh của cá thì cũng khiến mình ói mửa nhiều lần

Túm lại là cái chủ đề này nếu viết lại tiêu đề thì nó phải là “Tui là kẻ FOMO và sợ trách nhiệm, anh em Dạy Nhậu Học quyết định giùm tui để lỡ có gì tui còn thoái thác”.

Em hứng thú và có khái niệm hơn về bên phần mềm nhưng theo như tìm hiểu của em về thị trường thì mạng máy tính có phần an toàn hơn cho em nhưng em lại không biết gì về mạng cũng như không biết mình có thể theo nó được không.

Cách xử lý lựa chọn trên: tung đồng xu mất 5 giây, việc còn lại là để định mệnh dẫn lối chứ bàn luận một lát thành “đẽo cày giữa đường”.

nitro2 · July 28, 2026, 7:15am

@superthin: Vì bạn này không biết gì về mạng và đã từng đụng sơ sơ phần mềm thì nên học về mạng. Dù đi theo con đường nào thì việc học về Network cũng giúp @little_khajit đi tốt hơn.

Mình không dám khẳng định điều này là sự thật. Và kể cả nó là sự thật đi chăng nữa thì lựa chọn đi học vẫn là tốt nhất với bạn ấy vì bạn đã trải nghiệm “đời” qua lao động phổ thông rồi. Đi học vừa mở mang tri thức, vừa có thêm thời gian và cơ hội để quyết định bước tiếp theo cho cuộc đời bạn.

Mình nghĩ cả 2 con đường này đều không đi được đâu. Hiện nay chẳng ai đi tuyển 1 đứa ất ơ không bằng cấp, không kiến thức cả, trừ gia đình. Còn mở công ty? Bạn đó làm gì có tiền và kiến thức để mà tiêu phá như vậy.

Một người thiếu quyết đoán thì đồng xu không bao giờ là giải pháp. Không phải ai cũng dám tung đồng xu. Cũng không phải ai cũng dám làm theo kết quả đồng xu.
Cách của mình: “Con đường này đi được, bạn đi đi”. Có thể nó không thực sự đưa bạn tới đích, nhưng mình chắc chắn nó không đưa bạn xuống vực.

little_khajit · July 30, 2026, 5:48pm

Em cảm ơn mọi người vì những góc nhìn ạ.